Sahada en sık görülen hata, kodun 616 «diğer hizmetler» seçilmesidir. 616 gerçek bir koddur ama oranı 5/10'dur; yük taşımacılığına uygulandığında fatura hem yanlış kodla hem yanlış oranla düzenlenmiş olur ve düzeltme alıcının beyanına kadar yayılır.
Yük taşımacılığı hizmetinin KDV tevkifat kodu 624, oranı 2/10'dur. Kod, e-faturada tevkifat bölümüne yazılır ve karayolu, denizyolu ve iç hat yük taşımalarını kapsar; navlun ile taşıma komisyonu da bu kodun içindedir.
Bu yazı kodun hangisi olduğunu, sık karıştırılan kodların hangi işlere ait olduğunu ve yanlış kod seçildiğinde zincirin nerede kırıldığını anlatır. Tevkifatın ne zaman uygulanacağı — sınır ve oran mantığı — ayrı bir konudur; onun için nakliye tevkifat sınırı ve oranı yazısına bakın.
Nakliye faturasında tevkifat kodu kaçtır?
Kod 624'tür. Tebliğdeki tanımı «yük taşımacılığı hizmeti»dir ve kapsamı şudur: karayolu, denizyolu ve iç hat yük taşıma hizmetleri, navlun ve taşıma komisyonu dahil.
Oran 2/10'dur. Oranın anlamı, KDV tutarının alıcı tarafından beyan edilecek payıdır: KDV'nin %20'si alıcıya, kalan %80'i satıcıya aittir. Yani 624 kodu, «bu faturanın KDV'sinin beşte birini alıcı beyan edecek» demektir.
Sık karıştırılan kodlar hangi işlere ait?
Arama verisinde nakliyecilerin en çok baktığı üç kod 616, 603 ve 617. Üçü de gerçek koddur ama üçü de yük taşımacılığı değildir.
| Kod | Hizmet | Oran | Nakliyeciyi ilgilendirir mi? |
|---|---|---|---|
| 624 | Yük taşımacılığı — navlun ve taşıma komisyonu dahil | 2/10 | Evet — aradığınız kod bu |
| 616 | Diğer hizmetler | 5/10 | Hayır — taşıma bu kodun kapsamı dışında |
| 603 | Makine, teçhizat, demirbaş tadil-bakım-onarım | 7/10 | Dolaylı — filo bakımını siz satın alıyorsanız karşınıza çıkar |
| 601 | Yapım işleri; mühendislik, mimarlık, etüt-proje | 4/10 | Hayır |
| 617 | Hurda metalden elde edilen külçe teslimleri | 7/10 | Hayır — teslim, hizmet değil |
Tablodaki en kritik satır ikincisi. 616 «diğer hizmetler» kodu, adı yüzünden «listede taşıma göremedim, öyleyse diğer olmalı» diye seçiliyor. Oysa taşımacılığın kendi kodu var; 616 seçildiğinde hem kod hem oran (5/10) yanlış olur.
Yanlış kod seçilince ne oluyor?
Zincir tek bir alanda kırılmıyor, üç yere birden yayılıyor.
| Nerede | Ne oluyor |
|---|---|
| Faturada | Tevkifat tutarı yanlış hesaplanır — 2/10 yerine 5/10 uygulanınca satıcının tahsil ettiği KDV düşer |
| Alıcının beyanında | Alıcı, KDV-2 beyannamesinde faturadaki kodu esas alır; yanlış kod alıcının beyanına da taşınır |
| Düzeltmede | Fatura e-fatura ise iptal/itiraz süreci işler; düzeltme tek taraflı yapılamaz, alıcının da düzeltmesi gerekir |
Pratikte en pahalı kısım üçüncüsü. Yanlış oran fark edildiğinde fatura genellikle çoktan gönderilmiş ve alıcının muhasebesine girmiş olur; düzeltme iki tarafın da işlem yapmasını gerektirir ve bu, tek bir tuş hatasının iki firmanın ayını meşgul etmesi demektir.
Kod e-faturada nereye yazılıyor?
Tevkifat kodu, faturanın satır bazındaki vergi bölümüne yazılır; fatura tipi «tevkifat» seçildiğinde alan açılır. Kod ile oran birlikte gider: 624 seçildiğinde oran 2/10 olarak işlenir, tutar da buna göre ikiye ayrılır — beyan edilecek pay ve satıcının tahsil ettiği pay.
Faturayı muhasebe programınız üretiyorsa kodu genellikle hizmet kaleminin tanımına bağlarsınız: «yurt içi yük taşıma» kalemi 624'e eşlenir ve her faturada tekrar seçilmez. Bu eşleme bir kez doğru kurulduğunda kod hatası büyük ölçüde biter — hata, kodun her faturada elle seçildiği akışlarda doğuyor.
Hangi durumda 624 kullanılmaz?
Üç durumda kod devreye girmez ve bunları ayırmak, kodu bilmek kadar önemlidir.
- Sınırın altındaki fatura. Tutar tevkifat sınırının altındaysa tevkifat uygulanmaz; kod da yazılmaz. Sınırın nasıl kontrol edildiği ayrı yazıda.
- Alıcı tevkifat sorumlusu değilse. Tevkifat, alıcının niteliğine bağlıdır; vergi mükellefi olmayan bir müşteriye kesilen faturada tevkifat da kod da olmaz.
- Servis taşımacılığı. Personel servisi yük taşımacılığı değildir ve farklı bir oranla işler; ikisinin karıştırılması, kod hatasının en sık ikinci sebebidir.
Bu kontrol nasıl otomatikleşir?
Kod seçimi, faturayı kesen kişinin hafızasına bırakıldığı sürece hata üretmeye devam eder. Kalıcı çözüm, kodu hizmet kalemine bağlamak ve sınır kontrolünü faturadan önce yapmaktır: sefer kapanırken tutar zaten bellidir, dolayısıyla tevkifatın uygulanıp uygulanmayacağı fatura ekranına gelmeden hesaplanabilir.
Seferi'nin fatura tarafında bu iki adım tek yerde duruyor: teklif onaylanıp sefer kapandığında tutar, alıcının niteliği ve hizmet tipi birlikte okunuyor; tevkifat gerekiyorsa kod ve oran faturaya hazır geliyor. Faturanın nasıl kesildiğini anlatan yazı akışın tamamını gösteriyor.
Sıkça sorulan sorular
Nakliye faturasında tevkifat kodu kaçtır?
Yük taşımacılığı hizmetinin tevkifat kodu 624, oranı 2/10'dur. Kod karayolu, denizyolu ve iç hat yük taşımalarını kapsar; navlun ve taşıma komisyonu da bu kodun içindedir. Oranın anlamı, KDV tutarının alıcı tarafından beyan edilecek payıdır: KDV'nin %20'si alıcıya, %80'i satıcıya aittir.
Tevkifat kodu 616 nakliyede kullanılır mı?
Kullanılmaz. 616 «diğer hizmetler» kodudur ve oranı 5/10'dur. Yük taşımacılığının kendi kodu bulunduğu için 616 bu işe girmez. Sahada en sık görülen hata budur: listede taşıma görülmediği varsayılıp «diğer» seçilir, böylece hem kod hem oran yanlış olur.
603 tevkifat kodu nedir?
603, makine, teçhizat ve demirbaşların tadil, bakım ve onarım hizmetlerinin kodudur; oranı 7/10'dur. Nakliyeciyi satıcı olarak değil alıcı olarak ilgilendirir: filo bakımını dışarıdan satın aldığınızda gelen faturada bu kodu görebilirsiniz.
Yanlış tevkifat kodu yazılırsa ne olur?
Tevkifat tutarı yanlış hesaplanır ve hata alıcının KDV-2 beyanına da taşınır, çünkü alıcı faturadaki kodu esas alır. Düzeltme tek taraflı yapılamaz; e-faturada iptal veya itiraz süreci işler ve alıcının da işlem yapması gerekir. Bu yüzden kod hatası, fark edildiğinde iki firmayı birden meşgul eder.
Tevkifat kodu her faturada elle mi seçilir?
Seçilmesi gerekmez. Muhasebe ya da nakliye programında kod hizmet kalemine bağlanabilir; «yurt içi yük taşıma» kalemi 624'e eşlendiğinde her faturada tekrar seçim yapılmaz. Kod hataları büyük ölçüde kodun her seferinde elle seçildiği akışlarda doğuyor.
Kaynaklar ve referanslar
- Gelir İdaresi Başkanlığı — resmî portal
- KDV Genel Uygulama Tebliği — mevzuat.gov.tr
- e-Fatura tevkifat kodları rehberi — NES
- Karayolu yük taşımacılığında KDV tevkifatı — Verginet
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı yorum için yetkili kurumlara veya mali müşavirinize başvurun.

