Nakliye Maliyet Göstergeleri

Motorin tek bir seferin en büyük kalemidir ama tek kalemi değildir. Fiyat yüzde otuz arttığında sefer maliyeti yüzde otuz artmaz: sürücü gideri, amortisman, sigorta ve bakım aynı anda aynı yönde hareket etmez. Yakıttaki değişimi sefer maliyetine çevirmek için kendi sepetinizi, yani yakıtın toplam maliyetinizin yüzde kaçı olduğunu bilmeniz gerekir. Bu sayfada kilometre başına bir rakam olmamasının sebebi de tam olarak budur — o oran her filoda farklıdır ve tahmin edilerek yazılamaz.

Geçiş ücretleri farklı davranır. Aylık bir piyasa hareketi değil, güzergâh kararının sonucudur: aynı iki nokta arasında hangi yoldan gidildiği tutarı doğrudan belirler ve ağır araçta fark tek geçişte binlerce liraya çıkar. Yani yakıt fiyatı size olan bir şeydir, geçiş bedeli ise sizin verdiğiniz bir karardır. İkisini aynı tabloda izlemenin faydası da burada: birinde kaybedileni diğerinde telafi edip edemediğinizi görürsünüz.

Pratik karşılığı şudur: her iki kalemi de seferin kendi satırına yazın. Yakıt ve geçiş bedeli sefer bazında kaydedildiğinde, buradaki gibi genel bir seriye bakmadan kendi rakamınızdaki değişimi görürsünüz — hangi hatta, hangi araçta, hangi ay. Ay sonunda toplu bir ekstreden düşülen gider, hangi seferin ne götürdüğünü göstermez; o sefer kârlı sanılır ve fark filo hesabında ortaya çıkar.

Buradaki fiyatın hangi tutar olduğuna da dikkat etmek gerekir. Bülten pompa fiyatını verir ve vergiler dahildir; oysa taşıt tanıma sistemi ya da filo anlaşmasıyla yakıt alan bir işletmenin efektif litre fiyatı bundan farklı olabilir. Ayrıca KDV mükellefi bir işletme için yakıtın maliyete giren tutarı, KDV hariç tutardır. Kendi sefer maliyetinizi kurarken hangi tutarı kullandığınız — pompa fiyatı mı, anlaşmalı fiyat mı, KDV dahil mi hariç mi — sonucu doğrudan değiştirir; bu sayfadaki seri o seçimi sizin yerinize yapmaz, yalnızca yayınlanmış referansı gösterir.

Teklif verirken de aynı iki rakam işe yarar. Güzergâh belliyse geçiş bedeli tahmin değil bilinen bir tutardır; yakıt ise güncel fiyat ve aracın tüketimiyle hesaplanabilir. Teklifin altına düşülemeyecek zemin bu ikisinin üstüne kalan kalemlerin eklenmesiyle bulunur.

Bu bir TL/km maliyet endeksi değildir. Kilometre başına maliyet yayınlamak için referans bir aracın sepeti gerekir: yakıt tüketimi, sürücü gideri, lastik, bakım, amortisman ve sigorta. Bu kalemler için Türkiye'de kamuya açık, düzenli yayınlanan bir kaynak yok — bu yüzden burada tahmin edilmiş bir TL/km rakamı bulunmuyor.

Motorin fiyatı Türkiye ortalaması değildir. EPDK'nin ilgili bülteni, dağıtıcı lisansı sahiplerince İstanbul ili Avrupa Yakası bayileri adına beyan edilen fiyatların ortalamasıdır ve bülten kamu ihalelerinde fiyat farkı hesabı için yayınlanır. Burada bu kapsamıyla, olduğu gibi aktarılıyor.

Geçiş ücretleri tarifeleri aynı anda güncellenmez ve her satır kendi yürürlük tarihini taşır. Tutarlara KDV dahildir.

İki kalemin güncelleme ritmi de farklıdır: motorin serisi EPDK bülteni yayınlandıkça aylık ilerler, geçiş ücretleri ise ancak tarife değiştiğinde değişir ve bunun sabit bir takvimi yoktur. Sayfanın üstündeki son güncelleme tarihi iki veri kümesinden yeni olanı gösterir; hangi rakamın ne zamana ait olduğu ise tablolarda satır satır durur. Bu sayfayı kaynak göstererek bir yere aktarıyorsanız, tarihi tutarla birlikte aktarın.