Araç takip sistemi mi, nakliye programı mı?

Araç takip sistemi ne yapar?

Araca takılan bir cihaz konumu uydu sinyaliyle ölçer ve mobil hat üzerinden sunucuya gönderir. Ekranda aracın anlık yeri, hızı, kontağın açık ya da kapalı olduğu ve geçmiş rotası görünür. Belirli bir bölgeye girip çıkınca uyarı, uzun süre rölantide bekleme, hız aşımı gibi raporlar bu veriden üretilir.

Bazı sağlayıcılar ek sensörlerle yakıt seviyesi, kasa sıcaklığı ya da kapı açılması gibi bilgileri de toplar. Hepsinin ortak noktası şu: sistem aracı ölçer. Aracın o an hangi yükü taşıdığını, o yük için müşteriye ne fiyat verildiğini ya da işin kârlı olup olmadığını bilmez; bu bilgiler başka bir yerde tutulur.

Ücretlendirme genelde araç başınadır. Operatör kampanyalarında model hat ücreti artı 12 ya da 24 ay cihaz taksitidir; taahhüt bitmeden çıkılırsa kalan taksitler cayma bedeli olarak faturalanır ve yazılım ücreti bazı paketlerde taahhüt süresinden sonra başlar. Teklif alırken bu üç kalemi ayrı ayrı sorun.

Nakliye programı ne yapar?

Nakliye programı aracı değil işi izler. Bir yük talebi geldiğinde teklif hazırlanır; teklif onaylanınca sipariş açılır, sipariş bir araca ve sürücüye atanır, iş sürücünün telefonuna düşer, yükleme ve teslim kaydedilir, müşteri bilgilendirilir. İş kapanınca gelir, yakıt, otoyol, sürücü ve diğer giderlerle birlikte o işin kârı ortaya çıkar.

Yurt dışında bu yazılımlara taşıma yönetim sistemi (TMS) denir. Türkiye'de nakliyeci aynı şeye nakliye programı, lojistik programı ya da sefer takip programı diyor. Adı ne olursa olsun ölçüt aynı: teklif, sefer ve maliyet tek kayıtta mı, yoksa üç ayrı dosyada mı?

İkisi neden karıştırılıyor?

Çünkü ikisi de araç listesi gösterir ve ikisine de "program" denir. Takip ekranında araçların harita üzerinde dizilmesi, operasyonun da orada yönetildiği hissini verir. Oysa harita bir soruyu cevaplar: araç nerede. Hangi aracın boşa çıkacağı, sıradaki yükün kime verileceği, dün kapanan seferin kazandırıp kazandırmadığı haritada yazmaz.

Karışıklığın bir bedeli var. Takip sistemi olan firma "programımız var" diye teklif ve sefer kaydını Excel'de tutmaya devam eder; maliyet ay sonunda, faturalar toplandığında görülür. Hangi aracın zarar ettiğini öğrenmek için o ayın bitmesini beklemek gerekir.

Hangisiyle başlamalı?

Sizi en çok neyin yorduğuna bakın. Gün içinde en sık sorulan soru "araç nerede" ise önce takip sistemi. "Bu işe kaç fiyat verdik", "kim hangi yükü aldı", "bu ay hangi müşteri kazandırdı" soruları cevapsız kalıyorsa nakliye programı.

Çoğu filoda ikisi sırayla gelir: önce cihaz takılır, iş arttıkça kayıt düzeni bozulur ve program gerekir. Bu sırada takip sistemi bırakılmaz; program konumu ondan alır, takip ekranı da sürüş ve araç güvenliği için kullanılmaya devam eder.

Seferi'de ikisi nasıl buluşuyor?

Seferi nakliye programıdır; cihaz satmaz, cihaz kirası almaz, konumu kendisi ölçmez. Firmanızın takip sağlayıcısı ayarlarda tanımlanır ve araçların yeri oradan okunur. Arvento, Mobiliz ve Seyir Mobil tanımlı; başka bir sağlayıcı kullanıyorsanız bize sorun.

Teklif, sipariş, plaka ataması, sürücü uygulaması, müşteriye bilgi ve maliyet raporu Seferi'nin kendi işi. Fiyat araç sayısı bandına göre aylıktır; kurulum ücreti yoktur, kullanıcı başına ücret alınmaz ve ilk 14 gün kart istenmeden bütün modüller açıktır.